ZMIANY PRAWA SPADKOWEGO OD DNIA 18 PAŹDZIERNIKA 2015 ROKU

Dnia 18 października 2015 r. weszły w życie nowe przepisy regulujące zasady odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe. Nowe zasady mają zastosowanie w przypadku, gdy śmierć spadkodawcy nastąpiła w dniu 18 października 2015 roku lub później.

Zgodnie z nowym brzmieniem Art. 1015 Kodeksu cywilnego:

§ 1. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.
§ 2. Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w § 1 jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

W poprzednim stanie prawnym brak oświadczenia w terminie był jednoznaczny z prostym przyjęciem.

Jak jest różnica pomiędzy przyjęciem prostym, a przyjęciem z dobrodziejstwem inwentarza?

W przypadku przyjęcia prostego, spadkobierca odpowiada za długi spadkowe całym swoim majątkiem, bez ograniczeń. Oznacza to, że jeżeli zmarły pozostawił dług w wysokości 100.000,00 zł i zgromadził w Banku sumę 20.000,00 zł, to spadkobierca musi spłacić dług w wysokości 100.000,00 zł.
W przypadku przyjęcia z dobrodziejstwem inwentarza, spadkobierca również odpowiada za długi spadkowe całym swoim majątkiem, ale jego odpowiedzialność jest ograniczona kwotowo do tzw. stanu czynnego spadku. W naszym przypadku spadkobierca odpowiada do wysokości 20.000,00 zł.
Należy podkreślić, że również przy przyjęcia z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność całym swoim majątkiem. Oznacza to, że jeżeli zmarły pozostawił dług, to spadkobierca odpowiada nie tylko przedmiotami, które odziedziczył, ale całym swoim majątkiem.

Przykład:
Zmarły pozostawił dług – 100.000,00 zł i lokal mieszkalny; lokal mieszkalny został wyceniony przez komornika na kwotę 50.000,00 zł; Wierzyciel żąda od spadkobiercy, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza zapłaty kwoty 50.000,00 zł. Spadkobierca mówi, że nie może sprzedać nieruchomości, więc nie spłaci teraz długu.
W tym przypadku spadkobierca odpowiada nie tylko z tej nieruchomości, tylko całym swoim majątkiem; jeżeli spadkobierca nie zapłaci długu, to komornik może żądać zaspokojenia wierzyciela z całego majątku spadkobiercy, np.: może zająć jego samochód, wynagrodzenie za pracę, aż dług w wysokości 50.000,00 zostanie zaspokojony.

ZMIANY PODATKOWE W ZAKRESIE SPRZEDAŻY GOSPODARSTWA ROLNEGO OD DNIA 01 STYCZNIA 2016 ROKU

Zgodnie z obowiązującym od dnia 01.01.2016 roku Art. 9 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
Zwalnia się od podatku sprzedaż własności gruntów, stanowiących gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, wraz z będącymi ich częścią składową drzewami i innymi roślinami, pod warunkiem że w wyniku dokonania czynności zostanie utworzone lub powiększone gospodarstwo rolne, a powierzchnia gospodarstwa rolnego utworzonego lub powstałego w wyniku powiększenia będzie nie mniejsza niż 11 ha i nie większa niż 300 ha oraz gospodarstwo to będzie prowadzone przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia; zwolnienie to stanowi pomoc de minimis w rolnictwie, o której mowa w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz.Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str. 9);

Zasadnicza zmiana polega na tym, że dotychczas przy sprzedaży gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 1 ha kupujący zwolniony był od podatku od czynności cywilnoprawnych; zwolnienie przysługiwało przy sprzedaży nieruchomości o mniejszej powierzchni, ale kupujący nabyte grunty włączał do swojego gospodarstwa rolnego tj. kupujący posiadał już gospodarstwo rolne o powierzchni przekraczającej 1 ha lub w wyniku nabycia powierzchnia jego gospodarstwa rolnego przekroczyła 1 ha.
Obecnie wprowadzono wymóg, że powierzchnia gospodarstwa rolnego utworzonego lub powstałego w wyniku powiększenia będzie nie mniejsza niż 11 ha.

Reasumując w obecnym stanie prawnym rolnik chcący powiększyć swoje gospodarstwo rolne nie zapłaci podatku, jeżeli posiada lub w wyniku nabycia będzie posiadać gospodarstwo rolne nie mniejsze niż 11 ha; w innym przypadku rolnik będzie musiał zapłacić u notariusza podatek w wysokości 2% ceny sprzedaży.